DÖVİZLİ KREDİ KULLANAN ŞİRKETLERE DENETİM ZORUNLULUĞU

Yabancı paralı kredi kullanımı ülkemizde giderek artmaktadır. Ülkemizde yeterli sermaye birikiminin olmaması nedeniyle, yabancı kredi kullanımı bir zorunluluk haline gelmektedir. Yabancı kreditörler, güvenilir para birimleri üzerinden kredi kullandırmaktadırlar.  Firmalarımız da, döviz kurlarının çok oynak olmaması durumunda, nispeten düşük faiz oranı nedeniyle bu tür kredilere yönelmektedirler. Ancak, çeşitli nedenlerle döviz kurlarında meydana gelebilecek değişiklikler, özellikle döviz geliri olmayan şirketlerimizi için büyük risk oluşturmaktadır. Bu risk ülke ekonomisini de olumsuz etkilemektedir.

Döviz kuru değişim riskinin takibi, ülke açısından bir zorunluluk haline gelmektedir. Bu kapsamda, Merkez Bankamız, 17 Şubat 2018 tarihinde yayınladığı “Döviz Pozisyonunu Etkileyen İşlemlerin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Tarafından İzlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” adlı yönetmelik ile dövizli kredileri toplamı 15 milyon ABD dolarını aşan firmalar için denetim ve bildirim zorunluluğu getirmiştir. Bu zorunluluk, banka tarafından istenen verilerin yıllık denetimini kapsamına almaktadır.

Yönetmelik kapsamında getirilen denetim zorunluluğunun esasları aşağıdaki gibi özetlenebilir:

  • Kredi tutarı, yabancı para nakdi krediler ile dövize endeksli kredileri toplamından oluşur.
  • Kredi tutarı hesaplanırken, son hesap dönemine ilişkin TMS/TFRS’ye göre düzenlenen finansal durum tablosu kullanılır, bu finansal tabloların olmaması durumunda vergi mevzuatını göre hazırlanan bilançolar kullanılabilir.
  • Hesaplamada ilgili hesap döneminin son iş günü dikkate alınır.
  • Limitin aşan firmalar,  müteakip hesap döneminden itibaren bildirmekle yükümlüdür.
  • Yükümlülüğün başladığı tarihten itibaren 60 gün içinde denetçi ile denetim sözleşmesi yapılmak zorundadır.
  • Bildirime esas finansal tablolar; şirketin 2012/4213 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile bağımsız denetime tabi olması durumunda TMS/TFRS’ye veya BOBİ FRS’ye göre hazırlanır, diğer şirketlerde BOBİ FRS’ye göre hazırlanır.
  • Denetim, KGK tarafından belirlenen esaslara göre ve Merkez Bankası tarafından yayınlanan bu yönetmeliğe yapılır.
  • Denetim izleyen yılın 31 Mayıs tarihine kadar tamamlanır.
  • Denetim firması, gerekli bildirimleri Merkez Bankası Sistemini kullanarak yapar.

Merkez Bankasının verilerin çapraz kontrollerini yapmaya ve ihtiyaç duyması halinde şirketler bazından denetim yapmaya yetkilidir.

Yönetmelik, şirketlerin döviz riskini takip açısından oldukça önemlidir. Ancak, kapsamı belirlenen limit, Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen aktif büyüklüğü limitine oldukça yakındır. Ayrıca bu kadar yüksek kredi kullanan firmalara, kredi kuruluşları zaten denetim zorunluluğu da koymaktadırlar. Dolayısıyla, Yönetmelik, çok az sayıda şirkete denetim zorunluluğu getirecektir. Ancak, zaten denetim limiti içinde denetim yaptırmakta olan şirketlere bildirim yükümlüğü getirecektir. Bir başka ifade ile denetim firmalarımıza artı bir yük daha gelmektedir.

 

 

Karar Bağımsız Denetim Danışmanlık